Phần I: Đặt vấn đề
I. Lý do chọn đề tài.
1.Cơ sở lý luận:
THCS là cấp học phổ cập nhằm nâng cao mặt bằng dân trí chuẩn bị đào tạo nguồn nhân lực cho nền công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước.Giáo dục THCS không chỉ nhằm mục tiêu cho học sinh học lên THPT mà còn phải chuẩn bị cho sự “phân luồng” sau THCS.Để đáp ứng được những đòi hỏi mới của xã hội về con người trong thời kỳ công nghiệp hoá- hiện đại hoá, thời đại của nền kinh tế tri thức thì mỗi con người cần có năng lực giải quyết vấn đề, phát huy tính sáng tạo, các năng lực này có thể quy về năng lực tìm tòi phát hiện và tự giải quyết các vấn đề.
Để thực hiện mục tiêu trên từ năm học 2002 – 2003. Đảng và nhà nước đã chỉ đạo Bộ giáo dục tiến hành thay sách giáo khoa và đổi mới phương pháp giảng dạy ở tất cả các môn học cấp THCS trong đó có bộ môn Vật lý.
Đối tượng nghiên cứu của bộ môn Vật lý là thế giới quanh ta, Vật lý học là môn khoa học thực nghiệm và là cơ sở của nhiều nghành khoa học, quan trọng nhất là khi nền kinh tế tri thức phát triển như ngày nay kéo theo là các ngành khoa học công nghệ phát triển như vũ bão. Vật lý có mối liên hệ chặt chẽ với thực tiễn, nhờ có kiến thức Vật lý mà giải thích được các hiện tượng trong tự nhiên. Ngoài ra mối liên hệ giữa Vật lý học và thực tiễn còn được thể hiện ở tính phổ dụng, toàn bộ và nhiều tầng. Chính vì vậy việc giảng dạy bộ môn Vật lý co vai trò quan trọng góp phần vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo ở cấp THCS. Việc dạy môn Vật lý có khả năng to lớn trong việc hình thành và rèn luyện cho học sinh cách thức tư duy, làm việc khoa học, giúp học sinh có ý thức thái độ, trách nhiệm với cuộc sống, gia đình và xã hội góp phần vào việc thực hiện mục tiêu lớn của đất nước là “Dân giàu, nước mạnh xã công bằng dân chủ văn minh”.
Dạy học Vật lý xét về mặt nào đó là dạy lại một ngôn ngữ, một ngôn ngữ đặc biệt có tác dụng to lớn diễn tả các sự kiện các hiện tượng trong nhiều lĩnh vực khác của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Trong quá trình học tập nói chung và học tập Vật lý nói riêng đòi hỏi học sinh phải tự tìm tòi, phát hiện khám phá và chiếm lĩnh những kiến thức mới đối với bản thân mình dù đó chỉ là khám phá lại những điều mà loài người đã biết đã nghiên cứu bởi vì con người chỉ có thể nắm vững chính kiến thức mà mình đã giành được bằng hoạt động tích cực của bản thân.
Trên cơ sở đặc thù của bộ môn Vật lý và đặc điểm về tâm lý của học sinh cấp THCS đòi hỏi nhà giáo dục phải lựa chọn phương hướng giảng dạy phù hợp. Nói cách khác để đạt được mục tiêu giáo dục, trong quá trình giáo dục người dạy phải nhận thức mâu thuẫn cơ bản đặc trưng sau đây:
- Một bên là kiến thức, nội dung chương trình học tập theo yêu cầu giáo dục con người trong thời kỳ mới.
- Một bên là đặc điểm